Niebo nad Toruniem w lipcu 2026

W Toruniu pierwszy dzień lipca rozpocznie się o godzinie 4:23, a zakończy o 21:14. Natomiast 31 lipca wschód Słońca nastąpi o godzinie 5:01, zaś zachód o 20:41. Wysokość Słońca nad horyzontem podczas górowania w ciągu tego miesiąca zmniejszy się prawie o 5 stopni. W naszych okolicach 29 lipca kończą się „białe noce” astronomiczne.

6 lipca o godzinie 19:30 Ziemia znajdzie się najdalej od Słońca (w aphelium). Obydwa ciała niebieskie będzie wtedy dzielił dystans ponad 152 milionów kilometrów.

Księżyc i planety

Kolejność faz Księżyca w lipcu jest następująca:

07-07 21:29 - III Kwadra

14-07 11:44 - Nów

21-07 13:06 - I Kwadra

29-07 36:11 - Pełnia

W lipcowe wieczory i noce będziemy mogli oglądać Księżyc w bliskim sąsiedztwie następujących planet:

- Neptuna - 7.07 (oświetlenie: 59%), 20 minut po wschodzie planety o godzinie 0:13, w najbliższej odległości około 3,3°. Możemy go odnaleźć za pomocą lornetki, poniżej Księżyca, nad wschodnim horyzontem,

- Saturna - 8.07 (oświetlenie: 48%), po wschodzie planety, około 0:20 w odległości około 6°,

- Urana - 11.07 (oświetlenie: 16%), po wschodzie planety, około 1:30  w odległości około 5°

(potrzebna lornetka),

- Marsa - 12.07 (oświetlenie: 8%), po wschodzie planety, o 1:46 w odległości około 8°,

       - Wenus - 17.07 (oświetlenie: 15%), po zachodzie Słońca, o 21:30 w odległości około 3,5°.

Księżyc podczas swojej wędrówki po nieboskłonie 11 lipca w godzinach nocnych i nad ranem znajdzie się obok Plejad w gwiazdozbiorze Byka. 24 lipca zobaczymy go w konstelacji Skorpiona niedaleko Antaresa.

W lipcu Wenus nadal świeci jasno jako Gwiazda Wieczorna. 9 lipca po zachodzie Słońca znajdzie się tuż nad Regulusem, najjaśniejszą gwiazdą Lwa. Przez pierwsze dni, tego w pełni letniego miesiąca, po zachodzie Słońca odnajdziemy jeszcze Jowisza nisko nad horyzontem. Na nocnym i porannym niebie warto odszukać goszczącego w gwiazdozbiorze Byka - Marsa i Urana. Czwartego lipca o godzinie 2:14 te dwie planety wzejdą nad północno-wschodnim horyzontem i będą przemierzać niebo aż do zniknięcia w porannym brzasku. Będzie je dzieliła odległość zaledwie 0,2  stopnia (12 minut kątowych). Można więc Marsa i Urana obserwować jednocześnie w jednym polu widzenia okularu lub sfotografować w jednym kadrze. Saturna odnajdziemy przez cały lipiec w gwiazdozbiorze Ryb w drugiej połowie nocy. W ostatnich dniach lipca na porannym niebie możemy spróbować odszukać Merkurego.

Gwiazdozbiory i „spadające gwiazdy”

Z układów gwiazd na niebie dominować będzie w dalszym ciągu asteryzm Trójkąta Letniego (Wega, Deneb i Altair). Najjaśniejszą gwiazdą położoną na obszarze gwiazdozbiorów letnich jest Wega. Na wschód od Lutni znajduje się gwiazdozbiór Łabędzia. Poznamy go po charakterystycznym kształcie krzyża na samej górze którego, znajduje się Deneb. Między Łabędziem a Orłem można odszukać niewielkie gwiazdozbiory Liska, Strzały i Delfina. Na zachód od Wegi znajduje się gwiazdozbiór Herkulesa, w którym położony jest tzw. Apeks Słońca. Jest to punkt na niebie, w kierunku którego porusza się po swojej orbicie w Galaktyce Słońce razem z naszym układem planetarnym.. Wraz z upływem nocy centralną część nieba zacznie zajmować rozległy układ gwiazd zwany Pegazem. Natomiast nisko nad horyzontem warto spróbować odnaleźć Rybę Południową i Strzelca - gwiazdozbiory rzadko widoczne na naszym niebie.

W lipcu swoją aktywność rozpoczynają roje meteorów wchodzące w skład tzw. kompleksu Akwarydów-Kaprikornidów. Stanowi go kilka rojów z radiantami umiejscowionymi w gwiazdozbiorach Wodnika i Koziorożca. Do tego kompleksu należą m.in. Alfa Kaprikornidy oraz Południowe Delta Akwarydy.

Alfa Kaprikornidy są prawdopodobnie rojem bardzo starym, co ujawnia się w skomplikowanej strukturze radiantu. Meteory należące do tego roju mają niewielką prędkość, do 23 km/s, ale ich jasność często przewyższa przeciętną. Aktywność roju przypada na początek lipca i trwa do połowy sierpnia, a jego maksimum wystąpi 31 lipca, kiedy to będzie można dostrzec kilka zjawisk na godzinę (ZHR=5).

Południowe Delta Akwarydy zaczynają być aktywne 12 lipca, a ich maksimum przypadnie w nocy z 30 na 31 lipca. W tym czasie ich aktywność jest dosyć duża - możemy spodziewać się około 25 meteorów na godzinę. Radiant roju znajduje się w gwiazdozbiorze Wodnika, a meteory podczas wchodzenia w atmosferę ziemską osiągają prędkość do 41 km/s. Rój związany jest z kometami muskającymi Słońce należącymi do rodziny Krachta i rodziny Machholza.

Swoją aktywność w drugiej połowie lipca zaczynają Perseidy, ale maksimum osiągną dopiero w sierpniu. 

Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS) będzie widoczna do 22 lipca nocą lub w późnych godzinach wieczornych. Do 17 lipca będą to dwa, trzy widoczne przeloty dziennie. Wszystkie przeloty ISS i innych satelitów znajdują się na stronie: https://heavens-above.com.

                                                                    Autor: Jolanta Olejniczak PTMA Oddział w Szczecinie

                                                                                  Opracował dla Torunia: Czesław Stawikowski

                                                      Tekst powstał dzięki współpracy z PTMA Oddział w Szczecinie