Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii - Oddział w Toruniu:
ul. Kopernika 33, 87-100 Toruń
KONTO BANKOWE : 75 2530 0008 2030 1065 8805 0001
Zapraszamy do biura, po wcześniejszym uzgodnieniu terminu.
Prosimy o kontakt pocztą elektroniczną na adres: ptma.torun@gmail.com
https://ptma.pl/ - link do Zarządu Głównego PTMA
W niedzielny wieczór wielkanocny dotarła do nas smutna wiadomość. Pani Cecylia Iwaniszewska, wieloletnia, zasłużona członkini PTMA Oddziału w Toruniu, doktor astronomii, dla nas po prostu Pani Cesia, nie żyje.
Cecylia Iwaniszewska była członkinią wielu towarzystw. Do toruńskiego Oddziału PTMA wstąpiła w pierwszej połowie lat siedemdziesiątych i od początku była w nim bardzo aktywna. Pełniła różne funkcje w Zarządzie i Komisji Rewizyjnej. Początkowo, w 1979 r. była sekretarzem, gdy jej mąż, Henryk Iwaniszewski był prezesem Oddziału. Funkcję tę pełniła jeszcze w latach 1994-1997. W 1979 r. była także delegatką na Walny Zjazd PTMA w Krakowie. W latach osiemdziesiątych została wybrana przewodniczącą Komisji Rewizyjnej, a w latach 1998-2014 jej członkinią. W kolejnej kadencji została skarbniczką. Wszystkie te funkcje pełniła niezwykle sumiennie.
Ale jej praca dla PTMA nie zamykała się tylko w pełnieniu funkcji. Była przede wszystkim zaangażowaną organizatorką, która umiała działać i starać się o rzeczy, na które nikomu innemu nie starczało już energii. W ciągu długich lat członkostwa wygłosiła kilkanaście wykładów popularnonaukowych i prelekcji z astronomii organizowanych przez PTMA na terenie Torunia, Włocławka, Inowrocławia i Chełmna. Od 1990 roku, czyli od początku istnienia Wojewódzkiego Konkursu z Fizyki i Astronomii była zaangażowana jako jego juror.
Za jej nieoceniony wkład w działalność Towarzystwa, w 1994 r. Walny Zjazd Delegatów PTMA w Toruniu uhonorował ją złotą odznaką z numerem 101. W 2014 r. otrzymała także przyznany przez Marszalka województwa kujawsko-pomorskiego Medal Kopernika.
Pani Cecylia jest autorką około 50 prac naukowych z dziedziny astrofizyki i astronomii gwiazdowej w języku angielskim, zamieszczanych w zagranicznych czasopismach naukowych oraz niemal 200 artykułów naukowych i popularnonaukowych czy sprawozdań, w językach polskim, angielskim, francuskim, hiszpańskim i czeskim. Niektóre z jej prac dotyczą również dydaktyki. Całe swoje życie zawodowe i naukowe związała z Toruniem i Uniwersytetem Mikołaja Kopernika.
Dla nas była panią Cesią, osobą niezwykle ciepłą, która mimo zaawansowanego wieku i trudności z niego wynikających, nadal chętnie uczestniczyła w naszych wydarzeniach. Jako członkowie PTMA, Towarzystwa, które tak wiele jej zawdzięcza, zawsze będziemy o niej pamiętać.
5 kwietnia 2024 roku, równo 2 lata przed jej śmiercią, opublikowaliśmy wywiad z tą niezwykłą postacią. Miała wówczas 95 lat.
Dziękujemy Pani Zofii długoletniej Prezes Oddziału, bliskiej znajomej Pani Cesi za materiały pomocne w zredagowaniu tego wspomnienia.
Finał 52. Ogólnopolskiego Młodzieżowego Seminarium Astronomicznego
Planetarium i Obserwatorium w Grudziądzu zaprasza na transmisje online prelekcji astronomicznych prowadzonych przez uzdolnioną astronomicznie młodzież z całej Polski. W dniach od 19 do 21 marca 2026 roku w grudziądzkim Planetarium odbędzie się Finał 52. Ogólnopolskiego Młodzieżowego Seminarium Astronomiczno-Astronautycznego im. prof. Roberta Głębockiego. Podczas kilku dni zaprezentowane zostaną 33 referaty i uczniowskie prace badawcze z zakresu astronomii i astronautyki. Młodzież, która przyjedzie do Grudziądza to laureaci finałów wojewódzkich. Transmisję OMSA można śledzić na stronach: www.planetarium.
Zachęcamy do prenumeraty czasopisma Urania:
W najnowszym numerze „Uranii” opisujemy szczegóły powrotu człowieka w okolice Księżyca, przyglądamy się fizyce neutrin i zabieramy Czytelników w astronomiczną podróż do Brazylii. Nie zabraknie też nowinek ze świata nauki, kroniki wydarzeń oraz kalendarzyka astronomicznego na najbliższe miesiące.
Między 1 a 10 kwietnia 2026 roku czworo astronautów na pokładzie statku Orion „Integrity” pokonało ponad milion kilometrów. W tym czasie rozpędzili się i wyrwali ziemskiej grawitacji, okrążyli Księżyc (pokonując rekord odległości człowieka z 1970 roku) i wrócili bezpiecznie na Ziemię. W tym numerze prezentujemy poszczególne elementy planowania i realizacji misji Artemis II: od inauguracji programu w 2019 roku, przez burzliwe zmiany planów i wybór załogi, aż po szczegóły lotu poza Srebrny Glob i wodowanie astronautów na Pacyfiku.
Pozostając w temacie lotów kosmicznych, wracamy do wspomnień Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego z jego pobytu na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS). Astronauta opowiedział redakcji „Uranii” o eksperymentach, które wykonał na orbicie w ramach programu Ignis. Które okazały się najtrudniejsze do wykonania logistycznie na stacji i które wymagały nie lada kreatywności?
W nowym numerze sprawdzamy ponadto, czy za obecność materialnego świata wokół nas może być odpowiedzialna różnica w zachowaniu się neutrin i antyneutrin, opowiadamy o historii i współczesnej astronomii w Brazylii, grupa Skytinel relacjonuje najświeższe spadki meteorytów w różnych rejonach świata, a uczennica trzeciej klasy liceum w Olsztynie prezentuje obserwacje młodych obiektów gwiazdowych w Drodze Mlecznej.
Z wielkim smutkiem żegnamy ikonę PTA, PTMA i toruńskiej astronomii, niezwykłą dr Cecylię Iwaniszewską.
W stałych działach „Uranii” znajdują się oczywiście kroniki wydarzeń i najnowsze odkrycia, opowiadanie konkursowe, galeria „Uranii”, kalendarzyk astronomiczny i raport obserwacji Słońca.
Zapraszamy do lektury oraz zachęcamy do prenumeraty Uranii – zarówno w wersji drukowanej, jak i elektronicznej!
Najbliższe ciekawe zloty i spotkania astronomiczne:
Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii Oddział w Toruniu od 2018 r. organizuje wspólnie z Książnicą Kopernikańską wykłady popularnonaukowe z astronomii. Wykłady PTMA mają długą i ugruntowaną tradycję. W latach 50.i 60. XX wieku prelegenci wygłaszali je na terenie całego, dawnego woj. bydgoskiego. Następnie, przez długi czas odbywały się one w sali kinowej toruńskiego Ratusza Staromiejskiego i tworzyły niewielkie cykle tematyczne. Staramy się, aby wykłady były urozmaicone. Tematyką ich jest m.in. astrofotografia, ale i też powiązania astronomii z innymi naukami. Panująca od marca 2020 r. pandemia zmusiła organizatorów do przeniesienia wykładów do Internetu na książnicowy kanał YouTube. Wykłady nadajemy na żywo, ale zapis pozostający na YouTubie jest dostępny dla Państwa w każdej chwili.
Zachęcamy do oglądania ASTRONARIUM - https://www.youtube.com/c/AstronariumPl
a także : UraniaTV : https://www.youtube.com/UraniaTV
Kliknij po więcej informacji - link-
https://visittorun.com/pl/page/astronomia-dla-ka%C5%BCdego-obserwacje-w-toruniu-i-okolicach
Skoro Toruń bezsprzecznie kojarzy się z postacią Mikołaja Kopernika, to zapewne wielu skojarzyć może się również z astronomią. Związek ten nie wynika tylko i wyłącznie z funkcjonowania w mieście słynnego Planetarium, czy posiadającego bogate dzedzictwo i wspaniałe współczesne dokonania Instytutu Astronomii, działającego na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika właśnie. Skojarzenie to może brać się z faktu, iż Toruń oraz jego okolice stanowią dobrą przestrzeń dla prowadzenia wszelakich obserwacji astronomicznych oraz zapewniają piękne kadry dla wszystkich uprawiających astrofotografię.
Obserwacje nocnego nieba prowadzić może każdy, kogo po prostu tematyka astronomiczna intersuje. Często wystarcza do tego gołe oko, jeśli pragniemy poznawać konstelacje, położenie jaśniejszych gwiazd lub planet Układu Słonecznego. W takim przypadku warto jednak uzbroić się np. w lornetkę - będzię ona bardzo przydatna do dostrzeżenia ciemniejszych gwiazd lub gdy chcemy przyjrzeć się mozaice powierzchni Księżyca albo też poznać Plejady. W przypadku gdy dysponujemy takim sprzętem jak luneta lub teleskop możemy z podtoruńskich terenów spróbować dostrzec takie ciała niebieskie jak księżyce Jowisza czy Saturna, przyjrzeć się planetom z większą dokładnością: ujrzeć chmury gazowego olbrzyma, czapy lodowe na Marsie, liczne kratery na Księżycu, dosięgnąć wzrokiem najdalsze planety - Urana i Neptuna, natrafić na lokalne zamglenia, czyli mgławice, a nawet dojrzeć inne galaktyki. Warto przy tym zaopatrzyć się w ogólnodostępne mapy nocnego nieba.
Największą przeszkodą przy prowadzeniu takich obserwacji jest samo niebo właśnie - a właściwie stopień jego zanieczyszczenia światłem. W Polsce niełatwo o krystaliczne pod tym względem nieboskłony i parki gwiezdne (występują one przeważnie w południowej części kraju). Jednak dzięki otwartym terenom leżącym na uboczu większych i mniejszych miejscowości możliwe jest popadnięcie w zachwyt nad pięknem nocnego nieba, olbrzymią ilością i różnorodnością ciał niebieskich. W okolicach Torunia znajduje się co najmniej kilka dobrych miejsc obserwacyjnych z dogodnym dojazdem, ktore pozwolą każdemu na spojrzenie na (wszech)świat z innej pesrspektywy. Poniżej, dzięki uprzejmości toruńskiego oddziału Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii prezentujemy mapę przygotowywaną przez społeczność astrozapaleńców ukazującą punkty dobrze nadające się na prowadzenie dłuższych lub krótszych obserwacji nocnego nieba. Warto zaznaczyć, że nie zawsze najciemniej musi znaczyć najlepiej - szczególnie jeśli planujemy sesję fotograficzną ciemnego nieboskłonu wraz z ciekawymi obiektami znajdującymi się na horyzoncie, co w przypadku Torunia często oznacza piękną gotycką starówkę i wiekowe zabytki.
Zapraszamy zatem każdego do eksploracji nie tylko Torunia i poznawania dziedzictwa kopernikańskiego, ale także do odkrywania okolic - wspaniałych terenów i krajobrazów oferujących dodatkowo wiele pięknych ujęć nocnego nieba, zapewniających także czas miło spędzony na obserwowaniu tego, czego zazwyczaj dostrzec się nie da.