Wybrane Zadania Archiwalne w postaci spakowanego pliku zip

Zad1

Polskie Towarzystwo Miłośników Astronomii Oddział w Toruniu jest organizatorem, a Kuratorium Oświaty w Bydgoszczy współorganizatorem Konkursu Wojewódzkiego z Fizyki i Astronomii dla uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych województwa kujawsko-pomorskiego. W tym roku szkolnym wracamy do tradycji sprzed ponad 10 lat – zapraszania do Konkursu uczniów z innych województw. Mogą oni brać udział w Konkursie, jednak nie przysługują im uprawnienia do uzyskania tytułu finalisty i tytułu laureata konkursu przedmiotowego organizowanego przez Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty. Mogą awansować do II i III etapu Konkursu, zdobywać nagrody oraz otrzymywać podpisane przez Prezesa PTMA Oddział w Toruniu dyplomy i zaświadczenia za wyniki w III etapie w Domu Kopernika.
Konkurs jest trzystopniowy i obejmuje:
1) etap I – zwany etapem szkolnym, którego test jest przeprowadzany w szkole, przez szkolną komisję konkursową;
2) etap II – zwany etapem rejonowym, którego test jest przeprowadzany w szkołach wskazanych przez wojewódzką komisję konkursową;
3) etap III – zwany etapem wojewódzkim, przeprowadzanym w I Liceum Ogólnokształcącym im. Mikołaja Kopernika w Toruniu i w Centrum Popularyzacji Kosmosu „Planetarium -Toruń”.
Na I i II etapie konkursu uczestnicy wykonują zadania obserwacyjne (obserwacyjno-konstrukcyjne).
Konkurs zostanie przeprowadzony w następujących terminach:
1) etap I – szkolny od 4 listopada 2025 roku do 7 stycznia 2026 (sprawdzian pisemny 4 grudnia 2025 r.) (do I etapu szkoła może przystąpić po 4, ale nie później niż 21 listopada),
2) etap II – rejonowy od 9 stycznia 2025 roku do 4 marca 2026 roku (sprawdzian pisemny 26 lutego 2026 r.);
3) etap III – wojewódzki 13 kwietnia 2026 roku.
W Konkursie obowiązuje Regulamin Konkursu Wojewódzkiego z Fizyki i Astronomii dla uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych (załącznik nr 1).
Regulamin ten jest skorelowany z „Regulaminem ogólnym konkursów przedmio-towych organizowanych przez Kujawsko-Pomorskiego Kuratora Oświaty w woje-wództwie kujawsko-pomorskim dla uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych w roku szkolnym 2025/2026”, dostępnym na stronie: https://kuratorium.bydgoszcz.pl/2025-09-15-zarzadzenie_konkursy_przedmiotowe-12774/ .
Termin zgłoszenia szkoły do konkursu: 21 listopada 2025 r.
Szczegółowe informacje dotyczące konkursu zawarte są w załączonym Regulaminie.
Treść I zadania obserwacyjnego (obserwacyjno-konstrukcyjnego), które należy wykonać do 7 stycznia 2026 r. w załączniku nr 2: "I zadanie obserwacyjne".
Na stronie Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii Oddział w Toruniu
https://torun.ptma.pl/kacik-olimpijczyka,40,pl.html
można znaleźć Arkusze zadań konkursowych z wybranych lat szkolnych (jest tam także Regulamin Konkursu i I zadanie obserwacyjne).
W Uranii nr 4 z 2025 roku znajduje się poświęcony Konkursowi artykuł: „36 lat rywalizacji”
Zachęcamy do rozpowszechnienia informacji o tym konkursie wśród uczniów szkół podstawowych i ich nauczycieli, w szczególności nauczycieli fizyki i geografii.
Informacji w sprawie Konkursu udziela Czesław Stawikowski, tel. 600 650 109, e-mail: stawi.ko@poczta.onet.pl "

******

Zad2

KONKURS WOJEWÓDZKI Z FIZYKI I ASTRONOMII
dla uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych w roku szkolnym 2022/2023
I etap (szkolny)
Sprawdzian pisemny
16 listopada 2022 r.,
Godzina rozpoczęcia: 13.00, czas pracy: 60 minut
A r k u s z z a d a ń
Instrukcja dla ucznia
1. Sprawdź, czy na następnych kolejno ponumerowanych stronach są wydrukowane 23 zadania (12
zadań wielokrotnego wyboru, 10 zadań typu Prawda – Fałsz i zadanie obliczeniowe).
2. Sprawdź, czy otrzymałaś/otrzymałeś karta odpowiedzi.
3. Ewentualny brak stron lub inne usterki zgłoś członkowi szkolnej komisji konkursowej.
4. Postępuj zgodnie z przedstawioną przez szkolną komisję procedurą kodowania pracy. Na karcie
odpowiedzi wpisz otrzymany kod.
5. Czytaj uważnie wszystkie zadania.
6. Rozwiązania zadań zaznaczaj długopisem lub piórem z niebieskim lub czarnym tuszem
atramentem.
7. Nie używaj korektora.
8. W każdym zadaniu poprawna jest zawsze tylko jedna odpowiedź.
9. Ewentualne zapisy poza tabelą karty odpowiedzi nie będą oceniane.
10. Jako brudnopis możesz wykorzystać ostatnią stronę tego arkusza.
11. Po zakończeniu sprawdzianu przez wszystkich uczestników, możesz zatrzymać ten arkusz zadań
dla siebie.
Czas rozwiązywania 60 minut.
ŻYCZYMY POWODZENIA
I. Test wielokrotnego wyboru
Rozwiązując zadanie wybierz jedną prawidłową odpowiedź A, B, C lub D. Wskaż ją zaznaczając w
„karcie odpowiedzi” znakiem X odpowiednią (wybraną) literę.
Staraj się nie popełniać błędów przy zaznaczaniu odpowiedzi, ale jeśli się pomylisz, błędne
zaznaczenie otocz kółkiem i zaznacz inną odpowiedź, np. gdy zaznaczyłaś/zaznaczyłeś omyłkowo
odpowiedź „D” a za prawidłową uważasz odpowiedź „B” to odpowiedź niepoprawną obrysuj
kółkiem, a krzyżyk postaw tam, gdzie odpowiedź jest prawidłowa. Na przykład
A B C D
Test wielokrotnego wyboru (spośród zaproponowanych odpowiedzi A,B,C,D wybierz jedną
prawidłową odpowiedź).
Każde z pytań ma tylko jedną prawidłową odpowiedź.
Za każdą prawidłową odpowiedź uzyskasz 2 punkty.
1. Mikołaj Kopernik podczas swoich obserwacji Nieba mógł obserwować
A. Jowisza i Neptuna. B. Jowisza i Saturna.
C. Neptuna i Urana. D. Neptuna i Saturna.
2
2. Ciało upuszczone z niewielkiej wysokości na Księżycu spada na jego powierzchnię
ruchem
A. jednostajnym. B. jednostajnie przyspieszonym.
C. jednostajnie opóźnionym. D. niejednostajnie przyspieszonym.
3. Obecnie, od 30 października 2022 roku, czas urzędowy w Polsce różni się od czasu
uniwersalnego (czasu Greenwich)
A. o godzinę. B. o 2 godziny. C. o 3 godziny. D. o 4 godziny.
4. Najbliższy nów Księżyca przypadnie
A. 15 listopada. B. 23 listopada. C. 6 grudnia. D. 13 grudnia.
5. Dzisiaj wieczorem, przy sprzyjającej pogodzie, możemy zobaczyć na Niebie
gwiazdozbiór
A. Korony Południowej . B. Panny.
C. Wielkiej Niedźwiedzicy. D. Złotej Ryby.
6. Ostatnio, 25 października 2022 r., obserwowaliśmy w naszym województwie
częściowe zaćmienie Słońca W maksimum zaćmienia można było zaobserwować
w naszym województwie, że Księżyc zasłonił
A. około 10% średnicy tarczy Słońca.
B. około 25% średnicy tarczy Słońca.
C. około 50% średnicy tarczy Słońca.
D. około 90% średnicy tarczy Słońca.
7. Zdjęcia najbardziej oddalonych galaktyk wykonał w tym roku
A. Teleskop Hubble’a.
B. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba.
C. jeden z teleskopów na Hawajach.
D. jeden z teleskopów na Wyspach Kanaryjskich.
8. Najwięcej gwiazd można zobaczyć obserwując Niebo w ciągu roku
A. na biegunie północnym. B. na biegunie południowym
C. na równiku. D. na zwrotniku Raka.
9. Dwa samochody ruszając z tego samego miejsca poruszały się ruchem jednostajnie
przyspieszonym z tym samym przyspieszeniem, z tym że jeden z nich poruszał się
3 razy dłużej. Samochód, który poruszał się trzy razy dłużej pokonał drogę
A. 2 razy dłuższą. B. 3 razy dłuższą. C. 6 razy dłuższą. D. 9 razy dłuższą.
10. Astronauta odwiedzający niżej wymienione ciała Układu Słonecznego największy
ciężar będzie miał na
A. Księżycu. B. Marsie. C. Merkurym. D. Plutonie.
3
11. W wyniku ruchu Ziemi wokół Słońca, możemy je w ciągu roku obserwować
w różnych gwiazdozbiorach. Na pewno nie zobaczymy Słońca w gwiazdozbiorze
A. Łabędzia. B. Raka. C. Skorpiona. D. Wodnika.
12. Perseidy, Lirydy i Geminidy to nazwy
A. gromad gwiazd. B. grup planetoid.
C. rodzajów komet. D. rojów meteorów.
II. Zadania rodzaju prawda – fałsz
Na każde z poniższych pytań odpowiedz TAK lub NIE zaznaczając w karcie odpowiedzi zaznaczając
znakiem X odpowiednią (wybraną) odpowiedź. W przypadku pomyłki błędne zaznaczenie otocz
kółkiem i zaznacz inną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź uzyskasz 1 punkt
Czy prawdą jest, że …
1. … ciśnienie atmosferyczne na Mount Everest jest wyższe niż na Żuławach?
2. … można w Polsce zobaczyć Słońce w zenicie?
3. … nasza Galaktyka Drogi Mlecznej jest galaktyką spiralną?
4. … kratery meteorytowe można obserwować tylko na Księżycu?
5. … w Oceanie Burz na Księżycu mogą pływać sondy kosmiczne?
6. … warkocze komet mogą mieć większą długość niż średnica Słońca?
7. … w ciągu roku można obserwować zachód każdej widocznej z terenu Polski
gwiazdy?
8. … sondy kosmiczne wylądowały na wszystkich planetach układu słonecznego?
9. … równik jest jednym z równoleżników?
10. … wiele gwiazd posiada swoje układy planetarne?
III Zadanie obliczeniowe
Zadanie punktowane w skali od 0 do 6 punktów
.
Planetoida Didymos obiega Słońce w 770 dni. Możemy powiedzieć, że jest to długość
roku na Didymosie („roku didymosjańskiego”). Dimorhpos, naturalny satelita Didymosa,
przed 26 września 2022 r. obiegał Didymosa w czasie około 11 godzin 55 minut.
Po uderzeniu w Dimorphosa sondy kosmicznej DART, 22 września 2022 r., czas
obiegu Dimorphosa wokół Didymosa wynosi około 11 h 23 min.
1. Oblicz, o ile mniej lub o ile więcej obiegów Didymosa będzie wykonywał
Dimorphos, po uderzeniu w niego sondy DART, w czasie jednego pełnego obiegu Słońca
przez Didymosa (w czasie „roku didymosjańskiego”)
2. Oblicz w procentach zmianę czasu obiegu Dimorphosa wokół Didymosa po
uderzeniu w Dimorphosa sondą DART.
Wyniki podaj z dokładnością do jednego obrotu i do jednej dziesiątej procenta.
Wojewódzka Komisja Konkursu Wojewódzkiego z Fizyki i Astronomii

********

Zad3

KONKURS WOJEWÓDZKI Z FIZYKI I ASTRONOMII
dla uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych w roku szkolnym 2022/2023
II etap (etap rejonowy)
Sprawdzian pisemny. Arkusz zadań.
24 stycznia 2023 r. godz. 14.00
Czas pracy: 60 minut
I. Test wielokrotnego wyboru (spośród zaproponowanych odpowiedzi A,B,C,D
wybierz jedną prawidłową odpowiedź). Za każdą prawidłową odpowiedź
uzyskasz 1 punkt.
1. Przyspieszenie startującej rakiety możemy obliczyć jako
A. iloczyn siły i masy. B. iloraz siły i masy.
C. iloraz siły i czasu. D. iloraz siły i czasu.
2. Pracę wykonaną przez silnik elektryczny mierzymy w
A. dżulach. B. omach. C. woltach. D. watach.
3. Podczas spadku swobodnego kamienia na ziemię
A. jego energia kinetyczna rośnie a potencjalna maleje.
B. jego energia potencjalna rośnie a kinetyczna maleje.
C. rośnie jego energia potencjalna i rośnie jego energia kinetyczna.
D. maleje jego energia kinetyczna i maleje jego energia potencjalna.
4. Która z poniższych zapisów przedstawia prawdziwą zależność między
jednostkami?
A. 1N = 1J ⸱ 1m B. 1W = 1J ⸱ 1s C. 1W =
1J
1s
D. 1N = ????????
????????
5. Jeżeli dwie miejscowości na równiku mają długości geograficzne różniące się
tylko o jeden stopień, to odległość między nimi wynosi
A. około 11 km. B. około 111 km. C. około 33 km. D. około 333 km.
6. Kraków jest jedynym miastem w Polsce w którego granicach
administracyjnych przecinają się południk i równoleżnik o całkowitych
dziesiątkach stopni. Są to
A. południk 20°E i równoleżnik 50°N. B. południk 10°E i równoleżnik 40°N.
B. południk 30°E i równoleżnik 50°N. D. południk 40°E i równoleżnik 40°N.
7. Bohaterowie „Małego Księcia” Saint Exupery’ego mieszkają na
A. kometach. B. księżycach Jowisza. C. planetach. D. planetoidach.
8. W tych dniach przy pomocy lornetki można obserwować na Niebie obiekt
o nazwie C/2022 E3. Obiekt ten to
A. gwiazda supernowa. B. kometa. C. planeta. D. planetoida.
9. Czas obserwacji całkowitego zaćmienia Słońca z jednego miejsca na Ziemi nie
przekracza 7 minut i 40 sekund. Maksymalny czas obserwacji z takiego
miejsca zaćmienia Słońca, łącznie zaćmienia całkowitego i częściowego,
wynosi
A. około 30 minut. B. około godziny.
C. około 1,5 godziny. D. około 3,5 godziny.
10. Dwa dni temu, 22 stycznia 2023 roku miała miejsce koniunkcja dwóch planet,
które tego dnia wieczorem rozdzielała minimalna odległość 27’. Także dzisiaj
te planety są nadal w niewielkiej odległości kątowej od siebie. Te planety, to
A. Jowisz i Mars. B. Jowisz i Wenus. C. Saturn i Mars. D Saturn i Wenus.
11. Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba (JWST - James Webb Space Telescope),
dzięki któremu możemy oglądać wcześniej nie oglądane najdalsze galaktyki,
ma zwierciadło główne w formie zbliżonej do sześciokąta foremnego
o rozpiętości
A. 90 cm. B. 2,5 m. C. 6,5 m. D. 9 m.
12. Dokładnie 36 lat temu Voyager 2 przeleciał obok Urana i jego księżyców.
W większej odległości od Słońca znajduje się tylko jedna planeta Układu
Słonecznego. Tą planetą jest
A. Neptun. B. Merkury. C. Jowisz. D. Saturn.
13. Gwiazdozbiór Lwa sąsiaduje z gwiazdozbiorem
A. Małej Niedźwiedzicy. B. Byka. C. Panny. D. Skorpiona.
14. Gdy w pogodną noc spojrzysz w niebo, to niezależnie od pory roku możesz
podziwiać gwiazdozbiór
A. Małej Niedźwiedzicy. B. Oriona. C. Strzelca. D. Lwa.
15. Wskaż zdanie prawdziwe
A. Wszystkie komety powracają w pobliże Słońca najpóźniej po 5 latach.
B. Jasność Marsa oglądanego z Ziemi nie zmienia się.
C. Ciała o tej samej temperaturze nie wymieniają ciepła.
D. Ciała o jednoimiennym ładunku elektrycznym przyciągają się.
II. Zadanie otwarte rozwiniętej odpowiedzi (punktowane jest w skali od 0 do 5
punktów).
Wyjaśnij różnicę w wysokości Słońca nad horyzontem w południe w lecie i w zimie
(możesz posłużyć się rysunkiem).
Wojewódzka Komisja Konkursu Wojewódzkiego z Fizyki i Astronomii

******

Zad4

KONKURS WOJEWÓDZKI Z FIZYKI I ASTRONOMII
dla uczniów klas IV -VIII szkół podstawowych
w roku szkolnym 2022/2023
etap wojewódzki
27 marca 2023 r.
godz. 9.30
Witamy Cię w gronie miłośników fizyki i astronomii. Serdecznie gratulujemy
zakwalifikowania się do finału Konkursu i życzymy dalszych sukcesów w nauce.
Dzisiaj zaproponujemy Ci, przed udaniem się pod kopułę Planetarium, 24 zadania
testowe oraz jedno zadanie obliczeniowe. Rozwiązując test wybierz jedną prawidłową
odpowiedź A, B, C lub D. Wskaż ją zaznaczając w „karcie odpowiedzi” znakiem X
odpowiednią (wybraną) literę. Oto przykład zadania z rozwiązaniem:
Zadanie
Najgęstszą atmosferę ze wszystkich planet w Układzie Słonecznym ma
A. Merkury B. Wenus C. Ziemia D. Mars
Jesteśmy pewni, że bez trudu wybrałeś /-aś/ odpowiedź B, czyli prawidłową.
W „karcie odpowiedzi” swój wybór zaznacz w następujący sposób:
A B C D
Jeśli popełniłeś /-aś/ błąd, to odpowiedź niepoprawną obrysuj kółkiem, a krzyżyk postaw tam,
gdzie odpowiedź jest prawidłowa. Na przykład
A B C D
Starannie zapoznaj się z treścią zadania obliczeniowego. Wypisz dane niezbędne do
rozwiązania zadania. Zapisz wzorem prawo (prawa) lub wzory definiujące, z których
skorzystasz i umotywuj ten wybór. Ułóż odpowiednie równania wprowadzając oznaczenia
literowe i nie zapominając o jednostkach. Wykonaj obliczenia i zapisz odpowiedź słownie. Pisz
starannie i czytelnie, unikaj skreśleń.
Wszelkie wątpliwości zgłoś Komisji Konkursowej przed przystąpieniem do
rozwiązywania zadań.
Czas rozwiązywania 90 minut.
ŻYCZYMY POWODZENIA
Test wielokrotnego wyboru
(spośród zaproponowanych odpowiedzi A,B,C,D wybierz jedną prawidłową odpowiedź).
Za każdą prawidłową odpowiedź uzyskujesz 1 punkt.
1. Z terenu Polski można zobaczyć
A. Mgławicę Andromedy.
B. Wielki Obłok Magellana
C. Mały Obłok Magellana.
D. Mgławicę Tarantula.
2. Najjaśniejszą gwiazdą w gwiazdozbiorze Lutni jest
A. Aldebaran. B. Betelgeza. C. Gwiazda Polarna. D. Wega.
3. Ze względu m. in. na długość nazwy „Teleskop Kosmiczny Jamesa Webba” stosuje
się zamiast tej nazwy angielski skrót
A. JWK. B. TKW. C. TSWJ. D. JWST.
4. W tym roku początek astronomicznej wiosny przypadł w Polsce o godz. 22.24
A. 18 marca. B. 20 marca. C. 22 marca. D. 23 marca.
5. Pięćdziesiąty trzeci równoleżnik, który w Toruniu także przechodzi przez teren
Dworca Głównego w Toruniu, przecina także
A. Danię. B. Szwajcarię. C. Holandię D. Austrię.
6. Gwiazda Aldebaran widoczna na wiosennym niebie znajduje się w gwiazdozbiorze
A. Byka. B. Bliźniąt. C. Korony Południowej. D. Korony Północnej.
7. Jowisz zachodzi w marcu
A. tuż przed świtem. B. około południa. C. o zmierzchu. D. około północy.
8. Słońce zbudowane jest przede wszystkim z
A. tlenu. B. węgla. C. wodoru. D. żelaza.
9. Spośród niżej wymienionych planet najdłuższą orbitę ma
A. Merkury. B Mars. C. Jowisz. D. Uran.
10. Spośród niżej wymienionych ciał Układu Słonecznego czynne wulkany są na
A. Księżycu. B. księżycu Marsa Fobosie
C. księżycu Jowisza Io. D. Merkurym.
11. Księżyc pokonuje na sferze niebieskiej na tle gwiazd odległość kątową równą 120
stopni w ciągu około
A. 5 dni. B. 10 dni. C. 15 dni. D. 20 dni.
12. Astronomowie czerpią większość informacji o gwiazdach z ich widm (rozszczepionego
światła gwiazd). W widmie gwiazd, w tym Słońca, sąsiadują za sobą barwy
A. czerwona i niebieska.
B. zielona i żółta.
C. zielona i pomarańczowa.
D. pomarańczowa i fioletowa.
13. Za dwa dni, 29 marca 2023 r., Księżyc znajdzie się w
A. nowiu.
B. I kwadrze.
C. pełni.
D. III kwadrze.
14. Spośród niżej wymienionych planet skalistą powierzchnię posiada
A. Merkury. B. Jowisz C. Uran. D. Neptun.
15. Faz podobnych do obserwowanych z Ziemi faz Księżyca nie możemy obserwować
A. dla obserwowanej z Księżyca Ziemi.
B, dla obserwowanej z Marsa Ziemi.
C. dla obserwowanej z Ziemi Wenus.
D. dla obserwowanego z Ziemi Jowisza.
16. Spośród niżej wymienionych obiektów w najbliższej odległości od Ziemi znajduje się
A. Alfa Centauri.
B. Galaktyka Andromedy.
C. Mały Obłok Magellana.
D. Gwiazda Polarna.
17. Z niżej wymienionych obiektów gwiazdą nie jest
A. Aldebaran.
B. Kastor.
C. Procjon.
D. Pluton.
18. Spośród niżej wymienionych typów gwiazd największą temperaturę mają:
A. czerwone olbrzymy.
B. czerwone nadolbrzymy.
C. niebieskie olbrzymy.
D. żółte karły.
19. Na powierzchni Księżyca nie można przeprowadzić znanego z lekcji fizyki
eksperymentu:
A. demonstrowania rozszerzalności temperaturowej ciał stałych.
B. badanie częstotliwości drgań ciężarka na sprężynie.
C. otrzymywania obrazu rzeczywistego za pomocą soczewki skupiającej.
D. na Księżycu można przeprowadzić wszystkie doświadczenia wymienione
w punktach A, B i C.
20. Międzynarodowa Stacja Kosmiczna (ISS) widoczna jest jako jasny obiekt na niebie
ponieważ:
A. świeci światłem własnym.
B. świeci dzięki odbijaniu się od niej światła pochodzącego bezpośrednio ze Słońca.
C. świeci dzięki odbijaniu się od niej światła słonecznego odbitego od Ziemi.
D. świeci dzięki odbijaniu się od niej światła słonecznego odbitego od Księżyca.
21. Nie można zaobserwować całkowitego zaćmienia Słońca
A. na księżycu Marsa Fobosie. B. na Księżycu.
C. na księżycu Jowisza Ganimedesie. D. na Wenus.
22.W pierwszym dniu wiosny w południe, Słońce znalazło się w zenicie nad
A. Zwrotnikiem Koziorożca.
B. Zwrotnikiem Raka.
C. Równikiem.
D. każdym z równoleżników określonych wyżej w punktach A, B i C.
23.Właściwą zależność między jednostkami przedstawia
A. 1J = 1V ⸱1A ⸱ s . B. 1V = 1J ⸱ 1A ⸱1s .
C. 1A = 1J ⸱ 1V ⸱ 1 s . D. 1s = 1J ⸱ 1V ⸱ 1A .
24. Powstawanie obrazu w zwierciadle płaskim można wyjaśnić wykorzystując
A. prawo grawitacji. B. prawo Archimedesa.
C. prawo odbicia światła. D. prawo załamania światła.
Z a d a n i e o b l i c z e n i o w e
(oceniane w skali od 0 do 6 punktów)
Wysłany na Marsa, w ramach programu NASA Mars 2020, łazik Perseverance
(„wytrwałość”) bada krater Jezero przy pomocy dronu helikopterowego Ingenuity
(„pomysłowość”) zasilanego akumulatorami ładowanymi bateriami słonecznymi.
Z naładowanych w pełni akumulatorów można uzyskać 35 Wh (watogodzin) energii.
Zaplanowano, że bez doładowania Ingenuity może wykonać 90 s lotu, na który może
wykorzystać nie więcej niż 25 Wh.
Oblicz w dżulach, ile energii zaplanowano średnio na 1 sekundę lotu Ingenuity.
Oblicz energię potencjalną jaką posiada dron Ingenuity na Marsie na wysokości 10 m.
Porównaj tę energię z energią przeznaczoną na 1 sekundę lotu.
Masa dronu jest równa 1,8 kg. Przyspieszenie spadku swobodnego na Marsie wynosi
3,71 m/s2 (0.379 g).
.

Zad5

1
KONKURS WOJEWÓDZKI Z FIZYKI I ASTRONOMII
dla uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych w roku szkolnym 2024/2025
I etap (szkolny)
Sprawdzian pisemny
26 listopada 2024 r.,
Godzina rozpoczęcia: 13.00, czas pracy: 60 minut
A r k u s z z a d a ń
Instrukcja dla ucznia
1. Sprawdź, czy na następnych kolejno ponumerowanych stronach są wydrukowane 23 zadania
(12 zadań wielokrotnego wyboru, 10 zadań typu Prawda – Fałsz i zadanie obliczeniowe).
2. Sprawdź, czy otrzymałaś/otrzymałeś kartę odpowiedzi.
3. Ewentualny brak stron lub inne usterki zgłoś członkowi szkolnej komisji konkursowej.
4. Postępuj zgodnie z przedstawioną przez szkolną komisję procedurą kodowania pracy. Na karcie
odpowiedzi wpisz otrzymany kod.
5. Czytaj uważnie wszystkie zadania.
6. Rozwiązania zadań zaznaczaj długopisem lub piórem z niebieskim lub czarnym tuszem lub
atramentem.
7. Nie używaj korektora.
8. W każdym zadaniu poprawna jest zawsze tylko jedna odpowiedź.
9. Ewentualne zapisy poza tabelą karty odpowiedzi nie będą oceniane.
10. Po zakończeniu sprawdzianu przez wszystkich uczestników, możesz zatrzymać ten arkusz zadań
dla siebie.
Czas rozwiązywania 60 minut.
ŻYCZYMY POWODZENIA
I. Test wielokrotnego wyboru
Rozwiązując zadanie wybierz jedną prawidłową odpowiedź A, B, C lub D. Wskaż ją zaznaczając
w „Karcie odpowiedzi” znakiem X odpowiednią (wybraną) literę.
Staraj się nie popełniać błędów przy zaznaczaniu odpowiedzi, ale jeśli się pomylisz, błędne
zaznaczenie otocz kółkiem i zaznacz inną odpowiedź, np. gdy zaznaczyłaś/zaznaczyłeś omyłkowo
odpowiedź „D” a za prawidłową uważasz odpowiedź „B” to odpowiedź niepoprawną obrysuj
kółkiem, a krzyżyk postaw tam, gdzie odpowiedź jest prawidłowa. Na przykład
A B C D
Test wielokrotnego wyboru (spośród zaproponowanych odpowiedzi A,B,C,D wybierz jedną
prawidłową odpowiedź).
Każde z pytań ma tylko jedną prawidłową odpowiedź.
Za każdą prawidłową odpowiedź uzyskasz 2 punkty.
1. Gwiazda Polarna z terytorium Polski widoczna jest
A. całą noc. B. tylko wieczorem. C. tylko nad ranem. D. tylko około północy.
2. Między orbitami Wenus i Marsa przebiega orbita
A. Jowisza. B. Merkurego. C. Urana. D. Ziemi.
2
3. Księżyc jest widoczny ponieważ
A. jest gwiazdą. B. ma gorącą atmosferę.
C. odbija światło. D. jego skały świecą światłem własnym.
4. Układ gwiazd zwany Wielkim Wozem wchodzi w skład gwiazdozbioru
A. Wielkiej Niedźwiedzicy. B. Małej Niedźwiedzicy.
C. Wielkiego Psa. D. Małego Psa.
5. Przed lotem na Księżyc zmierzono masę astronauty równą 80 kg. Na Księżycu jego
masa będzie
A. równa zeru. B. 2-krotnie mniejsza.
C. 6-krotnie mniejsza. D taka sama.
6. Prawdą jest że w Układzie Słonecznym
A. wszystkie planety mają naturalne księżyce.
B. są księżyce planet większe od Księżyca.
C. łącznie z Ziemią jest tylko 7 planet.
D. orbity wszystkich komet sięgają nie dalej niż do orbity Marsa.
7. W tym roku z terenów Polski można było kilkakrotnie oglądać zorzę polarną gołym
okiem. Jest to wynik silnej aktywności Słońca. Zorzę na półkuli północnej można
obserwować patrząc w kierunku
A. południowym. B. południowo-wschodnim.
C. południowo-zachodnim. D. północnym.
8. Łazik Curiosity porusza się po Marsie z maksymalną prędkością 4 cm/s. W ciągu
godziny Curiosity, poruszając się z tą prędkością po równym gruncie może pokonać
odległość około
A. 24 m. B. 140 m. C. 2400 m. D. 14000 m.
9. Dziś wieczorem (26 listopada 2024 r.), po zachodzie Słońca, przy dobrej pogodzie
można będzie zobaczyć nad południowo - zachodnim horyzontem
A. Jowisza. B. Księżyc C. Marsa. D. Wenus.
10. W dniu równonocy Słońce znajduje się w zenicie nad
A. równikiem.
B. zwrotnikiem Raka.
C. zwrotnikiem Koziorożca.
D. innym równoleżnikiem niż wymienione wyżej pod literami A, B i C.
11. Aby wyznaczyć gęstość ciała musimy zmierzyć jego
A. objętość i temperaturę. B. objętość i masę.
C. ciężar i temperaturę. D. ciężar i masę.
3
12. Startujący ruchem jednostajnie przyspieszonym samochód osiągnął w ciągu
pierwszych 2 sekund prędkość 10 m/s. W ciągu kolejnych 2 sekund (trzeciej i czwartej)
samochód jadący nadal ruchem jednostajnie przyspieszonym z tym samym
przyspieszeniem
A. pokonał taką samą drogę jak w pierwszych dwóch sekundach.
B. pokonał 2 razy większą drogę niż w pierwszych dwóch sekundach.
C. zwiększył swoją prędkość o 10 m/s.
D. zwiększył swoją prędkość o 20 m/s.
II. Zadania rodzaju prawda – fałsz
Na każde z poniższych pytań odpowiedz TAK lub NIE zaznaczając w karcie odpowiedzi znakiem X
odpowiednią (wybraną) odpowiedź. W przypadku pomyłki błędne zaznaczenie otocz kółkiem
i zaznacz dobrą odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź uzyskasz 1 punkt
Czy prawdą jest, że …
1. … Saturna można zobaczyć gołym okiem?
2. … wszystkie 7 gwiazd tworzących Wielki Wóz znajduje się w takiej samej odległości
od Słońca?
3. … w Układzie Słonecznym planety gazowe są mniejsze od skalistych?
4. … w Polsce mamy przynajmniej jeden radioteleskop?
5. … ludzie już lądowali na Marsie?
6. … wczoraj (25 listopada) Księżyc był w pełni?
7. … Słońce jest gwiazdą?
8. … temperatura topnienia złota jest wyrażona w stopniach Celsjusza większą liczbą niż
wyrażona w kelwinach?
9. … siła wyporu działająca na zanurzony całkowicie w wodzie kawałek drewna jest
większa od siły wyporu działającej na ten sam kawałek pływający po wodzie?
10. … długość równoleżnika przechodzącego przez Frombork jest taka sama jak długość
równoleżnika przechodzącego przez Kraków?
4
III. Zadanie obliczeniowe
Zadanie punktowane w skali od 0 do 6 punktów
Wyprodukowana przez SpaceX, gotowa do startu, największa rakieta kosmiczna jaka
kiedykolwiek poleciała w przestrzeń kosmiczną, Starship ma wysokość 121,3 m, średnicę
9 m i masę 5 000 000 kg. Skierowana pionowo ku górze siła ciągu uruchamianych podczas
startu silników rakiety (I stopnia rakiety) wynosi 69 000 kN.
Oblicz:
1) ciężar rakiety przed startem;
2) siłę wypadkową działającą na rakietę w chwili startu oraz podaj jej kierunek i zwrot –
zakładamy że w chwili startu działają wszystkie silniki I stopnia i pomijamy opór
powietrza;
3) przyspieszenie startującej rakiety w pierwszej sekundzie jej ruchu, po uruchomieniu
wszystkich silników I stopnia - zakładamy, że masa rakiety w tym czasie praktycznie
nie ulegnie zmianie*.
Przyjmij wartość przyspieszenia ziemskiego g = 9,8 m/s2 .
* W czasie lotu masa rakiety będzie się stopniowo zmniejszać o masę paliwa, którego spalanie
zapewnia siłę ciągu. Na przyspieszenie rakiety będzie mieć także wpływ, najpierw rosnący
z prędkością, a przy wychodzeniu ponad atmosferę zanikający, opór powietrza. Rakieta ma dwa
stopnie - przyspieszenie zmieni się po odrzuceniu I stopnia i uruchomieniu silników II stopnia
o innej sile ciągu.
Wojewódzka Komisja Konkursu Wojewódzkiego z Fizyki i Astronomii

******

Zad6

1
KONKURS WOJEWÓDZKI Z FIZYKI I ASTRONOMII
dla uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych w roku szkolnym 2024/2025
II etap (etap rejonowy)
Sprawdzian pisemny
11 lutego 2025 r. Godzina rozpoczęcia: 14.00
ARKUSZ ZADAŃ
Instrukcja dla ucznia
1. Sprawdź, czy na następnych kolejno ponumerowanych stronach jest wydrukowanych
w sposób czytelny 16 zadań (15 zadań wielokrotnego wyboru i jedno zadanie otwarte).
2. Sprawdź, czy otrzymałaś/otrzymałeś kartę odpowiedzi.
3. Ewentualny brak zadań lub ich nieczytelność zgłoś członkowi rejonowej komisji
konkursowej.
4. Postępuj zgodnie z przedstawioną przez komisję procedurą kodowania pracy. Na karcie
odpowiedzi wpisz otrzymany kod.
5. Czytaj uważnie wszystkie zadania.
6. Rozwiązania zadań zaznaczaj długopisem lub piórem z niebieskim lub czarnym tuszem
(atramentem.)
7. Nie używaj korektora.
8. W każdym zadaniu wielokrotnego wyboru poprawna jest zawsze tylko jedna odpowiedź.
10. Jako brudnopis możesz wykorzystać ostatnią stronę tego arkusza.
11. Po zakończeniu sprawdzianu przez wszystkich uczestników, możesz zatrzymać ten arkusz
zadań dla siebie.
Czas rozwiązywania 60 minut.
ŻYCZYMY POWODZENIA
I. Test wielokrotnego wyboru
Rozwiązując zadanie wybierz jedną prawidłową odpowiedź A, B, C lub D. Wskaż ją
zaznaczając w „karcie odpowiedzi” znakiem X odpowiednią (wybraną) literę. Ewentualne
zapisy poza tabelą karty odpowiedzi nie będą oceniane.
Staraj się nie popełniać błędów przy zaznaczaniu odpowiedzi, ale jeśli się pomylisz, błędne
zaznaczenie otocz kółkiem i zaznacz inną odpowiedź, np. gdy zaznaczyłaś/zaznaczyłeś omyłkowo
odpowiedź „D” a za prawidłową uważasz odpowiedź „B” to odpowiedź niepoprawną
obrysuj kółkiem, a krzyżyk postaw tam, gdzie odpowiedź jest prawidłowa. Na przykład
A B C D
Każde z pytań ma tylko jedną prawidłową odpowiedź.
Za każdą prawidłową odpowiedź uzyskasz 2 punkty.
Czas pracy: 60 minut
2
I. Test wielokrotnego wyboru
1. W czasie całkowitego zaćmienia Słońca Księżyc całkowicie zasłania tarczę
Słońca. Jest to możliwe ponieważ
A. średnica Księżyca jest większa od średnicy Słońca.
B. średnica Księżyca jest większa od średnicy Ziemi.
C. średnica kątowa Księżyca jest większa lub równa średnicy kątowej Słońca.
D. średnica kątowa Księżyca jest mniejsza od średnicy kątowej Słońca.
2. Aby wyznaczyć opór przewodnika przez który płynie prąd podłączamy do
niego
A. szeregowo woltomierz i szeregowo amperomierz.
B. równolegle woltomierz i szeregowo amperomierz.
C. szeregowo woltomierz i równolegle amperomierz.
D. równolegle woltomierz i równolegle amperomierz.
3. Produkowany do niedawna w Polsce, skonstruowany przez Zbysława Szwaja,
samochód Leopard 6 Litre Roadster, osiąga prędkość 100 km/h w ciągu
4 sekund. Średnie przyspieszenie Leoparda wynosi w tym przypadku około
A. 2 m/s2. B. 4 m/s2. C. 7 m/s2. D. 10 m/s2.
4. Jeśli astronauta na Ziemi ma masę 80 kg to na Księżycu jego masa będzie:
A. taka sama. B. 2 razy większa. C. 6 razy mniejsza. D. równa zeru.
5. Spośród niżej wymienionych miast, leżących w pobliżu 30 południka długości
wschodniej, 20 marca 2025 r., w południe miejscowego czasu Słońce będzie
najwyżej nad horyzontem
A. w Aleksandrii (Egipt). B. w Durbanie (Republika Południowej Afryki).
C. w Kijowie (Ukraina). D. w Kigali (Rwanda).
6. Wysokość 90 stopni nad horyzontem na terenie Polski ma
A. Gwiazda Polarna.
B. gwiazda znajdująca się w zenicie.
C. Syriusz.
D. gwiazda znajdujące się na ekliptyce.
7. Jednorodny klocek, z nieznanego materiału, włożony do wody pływa po jej
powierzchni ale włożony do nafty tonie. Z tego doświadczenia wynika, że
A. gęstość nafty jest większa od gęstości wody.
B. gęstość nieznanego materiału jest większa od gęstości wody.
C. gęstość nieznanego materiału jest mniejsza od gęstości nafty.
D. gęstość nieznanego materiału jest większa od gęstości nafty i mniejsza od
gęstości wody.
3
Uwaga: Poniższy opis dotyczy zadań 8, 9 i 10
Już wkrótce, od 20 lutego 2025 roku do końca miesiąca, na niebie będzie można
w ciągu jednego wieczoru zobaczyć wszystkie planety Układu Słonecznego, które
będą kolejno zachodzić do końca nocy, w innej kolejności niż wynikająca z odległości
tych planet od Słońca. Część tych planet przy sprzyjającej pogodzie można będzie
zobaczyć gołym okiem, część przy pomocy dobrej lornetki lub teleskopu.
8. Lornetka będzie potrzebna aby zobaczyć:
A. Jowisza. B. Marsa. C. Urana. D. Wenus.
9. Najpóźniej zajdzie
A. Mars. B. Merkury. C. Saturn. D. Wenus.
10. Spośród niżej wymienionych planet najwyżej nad horyzontem będzie można
zobaczyć wieczorem
A. Jowisza. B. Merkurego. C. Saturna. D. Wenus.
11. W Słońcu i w innych gwiazdach poruszające się duże ilości materii przenoszą
ciepło z warstw gorętszych w kierunku chłodniejszych (w kierunku
powierzchni). Zjawisko to nazywamy
A. sublimacją. B. konwekcją. C. przewodnictwem. D. dyfuzją.
12. Wskaż zdanie prawdziwe
A. Dźwięk powstały w wyniku uderzenia dużego meteorytu o powierzchnię
Księżyca może bezpośrednio dotrzeć do Ziemi.
B. Sztabka miedziana może po namagnesowaniu być takim samym magnesem
jak namagnesowana sztabka stalowa.
C. Ciśnienie słupa cieczy na dno naczynia na Księżycu jest takie samo jak
ciśnienie słupa cieczy o tej samej wysokości na Ziemi.
D. Temperatura topnienia złota zmierzona w laboratorium na Księżycu będzie
taka sama jak na Ziemi.
13. Spośród poniższych zdań wskaż zdanie nieprawdziwe
A. Gwiazdy o kolorze czerwonym są chłodniejsze od gwiazd o kolorze żółtym.
B. Odległość od Ziemi do Wenus jest zawsze mniejsza od odległości od Ziemi
do Merkurego.
C. Jasność widzianego z powierzchni Ziemi Jowisza jest zawsze większa od
jasności Urana.
D. Z powierzchni Ziemi nie można dostrzec gołym okiem żadnego księżyca
Saturna .
4
14. W stanie nieważkości astronauci demonstrują czasami kule wody – bardzo duże
krople. Kule te nie rozpadają się dzięki
A. siłom grawitacji.
B. siłom magnetycznym.
C. siłom napięcia powierzchniowego.
D. dodaniu do wody specjalnego kleju.
15. Szybko wirujące gwiazdy neutronowe to pulsary, które wysyłają
promieniowanie w formie wąskiej wiązki. Wokół jednej z nich Aleksander Wolszczan
odkrył pierwszy układ planetarny poza Układem Słonecznym. Pulsar wokół którego
znajduje się ten układ obraca się z okresem 6,2 ms (szybciej niż wirnik odkurzacza).
Najdłuższy znany okres obrotu pulsara będącego gwiazdą neutronową wynosi 75,9 s.
W ciągu jego jednego obrotu, pulsar wewnątrz układu planetarnego wykona około
A. 12 obrotów. B. 120 obrotów. C. 1,2 tys. obrotów. D. 12 tys. obrotów.
16. Zadanie otwarte rozwiniętej odpowiedzi (punktowane w skali od 0 do 5
punktów).
Wymień
a) 2 planety Układu Słonecznego o średnicy mniejszej niż Ziemia,
b) 2 planety Układu Słonecznego nie posiadające stałej powierzchni,
c) 2 księżyce planet Układu Słonecznego, poza księżycem Ziemi i podaj
nazwy planety (planet) wokół których krążą,
d) jedną planetę karłowatą z Układu Słonecznego,
e) jeden obiekt Układu Słonecznego nie będący ani planetą ani planetą
karłowatą ani księżycem ani Słońcem.
Wojewódzka Komisja Konkursu Wojewódzkiego z Fizyki i Astronomii

******

Zad7

1
KONKURS WOJEWÓDZKI Z FIZYKI I ASTRONOMII
dla uczniów klas IV -VIII szkół podstawowych w roku szkolnym 2024/2025
etap wojewódzki
31 marca 2025 r., godz. 9.30
Witamy Cię w gronie miłośników fizyki i astronomii. Serdecznie gratulujemy
zakwalifikowania się do finału Konkursu i życzymy dalszych sukcesów w nauce.
Dzisiaj zaproponujemy Ci, przed udaniem się pod kopułę Planetarium, 24 zadania
testowe oraz jedno zadanie obliczeniowe. Rozwiązując test wybierz jedną prawidłową
odpowiedź A, B, C lub D. Wskaż ją zaznaczając w „karcie odpowiedzi” znakiem X
odpowiednią (wybraną) literę. Oto przykład zadania z rozwiązaniem:
Zadanie
Najgęstszą atmosferę ze wszystkich planet skalistych w Układzie Słonecznym ma
A. Merkury B. Wenus C. Ziemia D. Mars
Jesteśmy pewni, że bez trudu wybrałeś /-aś/ odpowiedź B, czyli prawidłową.
W „karcie odpowiedzi” swój wybór zaznacz w następujący sposób:
A B C D
Jeśli popełniłeś /-aś/ błąd, to odpowiedź niepoprawną obrysuj kółkiem, a krzyżyk postaw tam,
gdzie odpowiedź jest prawidłowa. Na przykład
A B C D
Starannie zapoznaj się z treścią zadania obliczeniowego. Wypisz dane niezbędne do
rozwiązania zadania. Wykonaj obliczenia i zapisz odpowiedź słownie. Pisz starannie i czytelnie,
unikaj skreśleń.
Wszelkie wątpliwości zgłoś Komisji Konkursowej przed przystąpieniem do
rozwiązywania zadań.
Czas rozwiązywania 90 minut.
ŻYCZYMY POWODZENIA
Test wielokrotnego wyboru
(spośród zaproponowanych odpowiedzi A,B,C,D wybierz jedną prawidłową
odpowiedź). Za każdą prawidłową odpowiedź uzyskujesz 1 punkt.
1. Jowisza zobaczymy dziś wieczorem (31 marca 2025 r.) w gwiazdozbiorze
A. Byka. B. Oriona. C. Rysia. D. Wielkiej Niedźwiedzicy.
2. Pas Oriona (asteryzm w gwiazdozbiorze Oriona) składa się z
A. 2 gwiazd. B. 3 gwiazd. C. 5 gwiazd. D. 7 gwiazd.
3. Najjaśniejszym po Słońcu i Księżycu obiektem jaki oglądamy w tym roku na
niebie, jest
A. Jowisz B. Gwiazda Polarna. C. Syriusz. D. Wenus.
2
4. Najwyższy szczyt w Układzie Słonecznym to
A. Góra Huygensa na Księżycu. B. Mauna Kea na Ziemi.
C. Mount Everest na Ziemi. D. Olympus Mons na Marsie.
5. Już prawie dwa tygodnie minęły od równonocy wiosennej. Tego dnia Słońce
znajdowało się w zenicie nad
A. Równikiem. B. Zwrotnikiem Koziorożca. C. Zwrotnikiem Raka.
D. nad innym równoleżnikiem niż wymienione w punktach A, B i C.
6. Z niżej wymienionych obiektów największy jest
A. Io. B. Księżyc. C. Merkury. D. Pluton.
7. Gwiazdozbiór, którego nie można zobaczyć z terenu Polski to
A. Cefeusz. B. Indianin. C. Skorpion, D. Smok.
8. Z niżej wymienionych obiektów najmniejszą średnią gęstość ma
A. czarna dziura w centrum naszej Galaktyki. B. Księżyc.
C. Saturn. D. Ziemia.
9. Kiedy patrzymy z Ziemi na Księżyc i widzimy na nim te same morza i kratery
może nam się wydawać że Księżyc nie obraca się. Pomimo tego Księżyc obraca
się, a jego jeden obrót wokół własnej osi trwa tyle samo czasu co
A. jeden obrót Ziemi wokół własnej osi.
B. jeden obieg Księżyca wokół Ziemi.
C. jeden obrót Marsa wokół własnej osi.
D. jeden obieg Ziemi wokół Słońca.
Uwaga! Poniższy tekst dotyczy zadań 10 i 11
Gwiazdą położoną najbliżej Słońca jest Proxima Centauri, która jest oddalona od nas
o około 4 lata świetlne czyli w odległości jaką światło przebywa w ciągu 4 lat.
Prędkość światła wynosi ok. 300000 km/s.
10. Gdybyśmy posiadali dzisiaj statek kosmiczny poruszający się z prędkością
równą 1/10 prędkości światła i wysłali go w kierunku Proxima Centauri, to
dotarłby on do tej gwiazdy za około
A. 8 miesięcy. B. 4 lata. C. 40 lat. D. 80 lat.
11. Najszybszym aktualnie pojazdem kosmicznym zbudowanym ręką człowieka
jest bezzałogowa sonda Voyager 1 poruszająca się z prędkością sięgającą około
20 km/s. Gdybyśmy wysłali taką sondę z Ziemi do Proxima Centauri to
dotarłaby ona do celu za około
A. 500 lat. B. 800 lat. C. 4 000 lat. D 60 000 lat.
3
12. Wiązka promieni biegnących równolegle do osi optycznej po przejściu przez
soczewkę skupiającą będzie przecinała się w punkcie zwanym
A. centrum. B. dioptrią. C. nadirem. D. ogniskiem.
13. W czapach lodowych Marsa znajduje się dwutlenek węgla w stanie stałym.
Gdy rośnie temperatura to stały dwutlenek węgla zamienia się bezpośrednio
w gaz. Taki proces nazywamy:
A. anihilacją. B. topnieniem. C. sublimacją. D. resublimacją.
14. Jedyna widoczna gołym okiem z terenu Polski galaktyka znajduje się
w gwiazdozbiorze
A. Andromedy. B. Lwa. C. Oriona. D. Wielkiego Psa.
15. Wielki Wybuch to teoria opisująca
A. powstanie Wszechświata, B. wybuch supernowej.
C. skutki uderzenia planetoidy w Ziemię, D. zderzenie galaktyk.
16. Jeżeli staniemy twarzą na północ (N) i zaczniemy obracać się w prawo to
kolejno będziemy patrzeć w kierunkach:
A. NW, W, SE. B. NE, E, SE. C. SW, E, SE. D . SE. S. NE.
17. Nieprawdą jest, że
A. wartość temperatury podana w kelwinach jest zawsze wyższa niż wartość
temperatury podana w stopniach Celsjusza.
B. promień światła padający prostopadle na gładką powierzchnię szkła nie
zmienia swojego kierunku w szkle.
C. najszybsze samoloty poruszają się w powietrzu z prędkością większą od
prędkości dźwięku.
D, igła magnetyczna kompasu zawsze wskazuje na geograficzny biegun
północny Ziemi.
18. Już w tym roku w kosmos poleci drugi w historii Polak Sławosz Uznański-
Wiśniewski. Pierwszym Polakiem w kosmosie był Mirosław Hermaszewski
(1941 – 2022), który gościł na Astrofestiwalach w naszym województwie.
Mirosław Hermaszewski poleciał w kosmos w roku
A. 1957. B. 1961. C. 1978 D. 2006.
19. Nad igłą magnetyczną umieszczono równolegle do niej przewodnik, przez który
następnie przepuszczano prąd stały raz w jednym, raz w drugim kierunku.
Zaobserwowano, że igła magnetyczna
A. pozostawała nieruchoma w obydwu przypadkach.
B. wychylała się w tę samą stronę w obydwu przypadkach.
C. wychylała się w przeciwną stronę po zmianie kierunku prądu.
D. wirowała w obydwu przypadkach w tę samą stronę.
4
20. Wskaż zdanie prawdziwe.
A. Wartość przyspieszenia ziemskiego rośnie ze wzrostem wysokości.
B. Średnia odległość Ziemi od Księżyca jest większa od najmniejszej
odległości między Ziemią a Wenus.
C. Przy pomocy soczewki można uzyskać tylko obrazy zmniejszone.
D. Głównym źródłem energii Słońca jest przemiana wodoru w hel.
21. Rok 2025 został przez Radę Miasta Torunia ogłoszony rokiem profesor
Wilhelminy Iwanowskiej, która dzięki swoim obserwacjom cefeid przyczyniła
się do znacznego zwiększenia przyjętych wcześniej przez astronomów
rozmiarów Wszechświata. Cefeidy to
A. galaktyki. B. gwiazdy zmienne o stałym okresie zmian jasności.
C. planetoidy. D. mgławice po wybuchach gwiazd supernowych.
22. Kopernik do opisu ruchu planet używał okręgów i to nie on odkrył że planety
poruszają się po elipsach. Ruch planet po elipsach opisują prawa
A. Galileusza. B. Heweliusza. C. Keplera. D. Ptolemeusza.
23. Po przejściu przez pryzmat nie ulegnie rozszczepieniu wąska wiązka światła
wytworzona przez
A. laser. B. Słońce. C. świecę. D. żarówkę.
24. Ruch obrotowy Ziemi powoduje
A. zmiany pór roku. B. pozorny ruch Słońca na niebie.
C. świecenie meteorów. D. zaćmienia Słońca.
Z a d a n i e o b l i c z e n i o w e
W ramach programu Starlinków na orbicie kołowej (w kształcie okręgu),
przebiegającej na wysokości 530 km nad powierzchnią Ziemi znalazł się satelita
poruszający się z prędkością 7,6 km/s.
1. Oblicz długość tej orbity.
2. Oblicz czas jaki satelita potrzebuje na jedno pełne okrążenie Ziemi.
Przyjmij promień Ziemi równy 6370 km. Podaj wyniki z dokładnością do dwóch cyfr
znaczących.
Uwaga* Satelita na orbicie kołowej może mieć tylko ściśle określoną prędkość
wynikającą z praw fizyki. Przy zwiększeniu lub zmniejszeniu prędkości orbita staje się
orbitą eliptyczną.
Wojewódzka Komisja Konkursu Wojewódzkiego z Fizyki i Astronomii